BioFeedback

   BioFeedback jest nowoczesną metodą trenowania mózgu. Metoda ta opracowana, została przez naukowców z amerykańskiego ośrodka lotów kosmicznych NASA. Metoda ta oparta jest na biologicznym sprzężeniu zwrotnym. Służy do doskonalenia zdolności psychicznych astronautów i pilotów, którzy muszą skutecznie wykonywać swoje zadania i pracować w warunkach ogromnego stresu.
     Pod koniec lat sześćdziesiątych, profesor B. Sterman licznymi badaniami i testami udowodnił skuteczność metody BioFeedback, która wkrótce została wprowadzona do medycyny klinicznej. Tak więc już od ponad 40-tu lat BioFeedback stosowany jest w Stanach Zjednoczonych i całej Europie zachodniej, gdzie działa kilka tysięcy specjalizujących się w tej metodzie ośrodków.
     W Polsce pierwsze szkolenie z BioFeedback odbyło się w roku 2001 i od tego czasu powstaje coraz więcej ośrodków rehabilitacyjnych, klinik neurologicznych i psychiatrycznych oraz gabinetów prywatnych, w których stosuje się metodę BioFeedback.
     Praca nad samym sobą jest najtrudniejsza, ale jej znaczenie dla poprawy jakości życia człowieka jest ogromne.
Trening polecany jest zarówno dla ludzi zdrowych jak i chorych, u których w wielu przypadkach następuje poprawa stanu zdrowia bez konieczności stosowania środków farmakologicznych.

EEG BioFeedback inaczej: neurofeedback jest metodą, która umożliwia zmianę charakterystyk własnych fal mózgowych poprzez korzystanie z otrzymanych zwrotnie informacji o przebiegu pracy mózgu. Osoba trenująca poprzez aktywny udział w treningu, uczy się modyfikować wzorzec fal mózgowych.
Aktywność bioelektryczna mózgu zmienia się z wiekiem, zależna jest od stanu fizjologicznego (czuwanie, sen) i emocjonalnego, zmienia się pod wpływem różnych bodźców wewnętrznych i zewnętrznych.

BioFeedback nie tylko przestraja organizm ale, uczy poznawać funkcje własnego ciała i wpływać na zachodzące w nim procesy. Jest to prosta forma instruktażu przekazywanego Pacjentowi przez terapeutę. Dotyczy głównie zmniejszenia napięcia układu mięśniowo-stawowego, autoregulacji układu nerwowego i efektywnego zasypiania, bo właśnie sen ma wielokrotnie zbawcze działanie w leczeniu.

Z terapii BioFeedback często korzystają osoby zdrowe, w celu zoptymalizowania pracy swojego mózgu i rozwoju jego możliwości w większym zakresie.

Zapis krzywej EEG takich Pacjentów mieści się w granicach normy, jednakże ze względu na dużą ich aktywność życiową oraz stawiane sobie wysoko cele, często pracują w długo utrzymującym się stresie lub przemęczeniu. Wpływa to znacząco na słabszą kondycję ich mózgu, która przekłada się na mniejszą efektywność pracy i zmniejszą odporność na stres.

Trening osób zdrowych, ukierunkowany jest w pierwszej kolejności na odpowiednie wyregulowanie bioelektrycznej czynności mózgu, której harmonia, na skutek długotrwałego działania negatywnych czynników zewnętrznych mogła zostać zachwiana, a następnie jej zoptymalizowanie.
Wyregulowanie aktywności fal mózgowych oraz ich optymalizacja poprzez terapię BioFeedback, pozwala Pacjentowi wykorzystywać swój mózg nawet w 30-40% (człowiek wykorzystuje zaledwie 5-10 %).

W celu przyspieszenia efektów terapia BioFeedback, rozszerzana jest o programy relaksacyjne i audiowizualną stymulacją mózgu.

Program terapii jest zawsze przygotowywany indywidualnie.

Na czym polega trening

   Trening przebiega raczej w formie zabawy niż ciężkiej pracy, ale organizm trenującego może odczuwać zmęczenie. Pacjent siedzi na fotelu w wygodnej, wybranej przez siebie pozycji. Zwrócony jest twarzą w stronę monitora, na którym emitowane są wideogry. Przebieg gry jest zobrazowanym przebiegiem fal mózgowych trenowanego. Informacje uzyskane z obrazu dają pacjentowi możliwość poznania reakcji własnego mózgu. W oparciu o tą umiejętność, poprzez treningi można tak zmodyfikować jego pracę aby funkcjonował efektywniej.
     Terapeuta zakłada trenowanemu na głowę, dwie lub więcej elektrod (wg wskazań indywidualnych) oraz dwie elektrody uszne. Elektrody przytwierdzone są żelem, który utrzymuje je na głowie, ale również ma funkcje przewodzenia. Zadaniem pacjenta jest dążenie do osiągnięcia jak najlepszych wyników gry głównie za pomocą siły swojej woli. Komputer dźwiękiem sygnalizuje, kiedy praca mózgu jest dobra i stosownie ją nagradza punktami (w tym momencie następuje sprzężenie zwrotne). Suma zdobytych przez pacjenta punktów pokazywana jest na monitorze po każdej rundzie. Terapeuta korzystając z programu komputerowego śledzi pracę fal mózgowych pacjenta, promując fale pożądane przy jednoczesnej redukcji fal niekorzystnych, mogących być źródłem niezadowalającego w życiu funkcjonowania człowieka lub nawet jego problemów zdrowotnych. Wyniki całej sesji zapisywane są w bazie danych pacjenta . Po każdej sesji drukowane są one w celu śledzenia czynionych postępów.
     Treningi prowadzone powinny być przynajmniej jeden raz w tygodniu (45-60 min ). Większe i zdecydowanie szybsze efekty terapii uzyskiwane są trenując 2 lub 3 razy w tygodniu.

Co dają nam treningi

Treningi BioFeedback stwarzają pacjentowi możliwość samodzielnego, wyuczonego wpływania na reakcje własnego organizmu i świadomego ich korygowania. Prowadzą do poprawy pracy mózgu, co skutkuje ogólną poprawą funkcjonowania organizmu ludzkiego, poprawiającą jakość jego życia. Treningi EEG BioFeedback gwarantują poprawę:

w szybkości zapamiętywania, uczenia się i przypominania sobie materiału
w ilości popełnianych błędów
w usprawnieniu motoryki,
koordynacji wzrokowo-ruchowej
oraz skracaniu czasu reakcji
w sprawnym podejmowaniu decyzji i dobrej organizacji
w uodpornieniu na stres
w zmniejszeniu tremy (np. przed wystąpieniami publicznymi czy ważnymi rozmowami)
w zmniejszeniu napięcia emocjonalnego
w osiąganiu stanu relaksu i dobrego samopoczucia
ćwiczą koncentrację, uwagę
uczą asertywności, pewności i wiary w siebie
chronią przed wypaleniem zawodowym,
przyczyniają się do wzrostu produktywności i kreatywności
uczą panowania nad emocjami oraz poprawiają samoocenę

W zakładce Media o... możesz pobrać książkę ABC BioFeedback

HRV BioFeedback - BioFeedback zmienności rytmu serca.

Polega na odzwierciedleniu relacji pomiędzy czynnością serca a oddechem i na nauce odpowiedniej synchronizacji obu czynności. Jest związany z regulacją autonomicznego układu nerwowego i sprzyja osiągania jego równowagi. Polecany w wielu zaburzeniach m.in. lęk, astma, stres. Przeciwdziała rozwoju chorób układu krążenia.
Oddech jest dla nas czymś naturalnym, wręcz automatycznym. Nie zwracamy również przeważnie uwagi na rytm serca. Często oddychamy w sposób nieprawidłowy. Nasz oddech i praca serca mogą być nierównomierne. W stanie napięcia oddychamy płytko i szybko, serce bije szybciej.

Gdy jesteśmy zrelaksowani oddech staje się powolny, praca serca staje się wolniejsza. Praktykując ćwiczenia oddechowe powoli uczymy się panować nad oddechem nadając mu właściwy rytm ZATOKOWY, pomaga to również oddziaływać na pracę serca.

Prawidłowe oddychanie odbywa się przez nos (powietrze jest wtedy oczyszczane i ogrzewane), składa się z pełnego wdechu i wydechu oraz chwilowego zatrzymania powietrza. Podczas wdechu brzuch powinien się rozciągać (unosić), a przepona opadać. Podczas wydechu odwrotnie – brzuch opada i kurczy się, przepona się unosi.
Trening oddechu obejmuje 6 cykli (wdech - zatrzymanie - wydech) na minutę. Pacjent na wysokości przepony ma podłączany pas, który rejestruje jego rytm oddechu. Na ekranie Pacjent obserwuje kulkę poruszającą się cyklicznie po równi – jest to wskazówka, w jaki sposób należy oddychać. Pod torem szablonowym rysuje się linia rytmu oddechowego Pacjenta.

Na kciuku Pacjenta umieszczony jest czujnik rejestrujący rytm serca. Na ekranie rytm serca przedstawiony jest w postaci różowej linii.

Zadaniem Pacjenta podczas treningu HRV jest synchronizowanie pracy serca z oddechem. Objawia się to w podobnym układzie obu linii, przybierają one kształt sinusoidalny. W momencie kiedy dochodzi do harmonii pulsu i oddechu, zmienia się animacja
Trening wykonywany jest przed treningiem EEG BioFeedback.
Czas trwania: 5 minut.

EMG BioFeedback – trening mięśniowy.

Stosowany do nauki relaksacji i kontroli reakcji na stres. Pacjent ma przyklejony czujnik rejestrujący napięcie mięśniowe w mikrowoltach. Urządzenie wychwytuje sygnały elektryczne w mięśniach i przekłada je na formę zrozumiałą dla Pacjenta. Czujnik umieszczany jest na mięśniu czworobocznym (górna część pleców) lub czaszki.
Zadaniem Pacjenta jest rozpędzenie kolejki. Osiąga to poprzez obniżenie napięcia mięśniowego, a więc rozluźnienie ciała, zrelaksowanie. Na ekranie Pacjent obserwuje również linię mierzonego napięcia mięśniowego, amplitudę oraz statystyki wysokości napięcia wykonywane co pół minuty.
Trening wykonywany jest przed treningiem EEG BioFeedback.
Czas trwania: 5 minut.

Wpływ na organizm.

BioFeedback oddechowo - mięśniowy jest terapią kontrolującą i wspomagającą pracę układu krążeniowo-oddechowego i mięśniowego, oraz regulującą pracę układu nerwowego.
Treningi poprawiają pracę układu krążeniowo-oddechowego i mięśniowego, poprzez relaks równoważny ze stanem bierności, na poziomie myślowym, uczuciowym i mięśniowo-stawowym. Relaks redukuje nadmierną aktywność układu nerwowego, która zużywa organizm człowieka, narzucając zbyt duże tempo pracy czynnościom wszystkich jego układów. Dostarcza organizmowi dostateczną ilość tlenu i wyrównuje dysharmonie występujące w autonomicznym układzie nerwowym. Stan ten sprzyja regeneracji sił witalnych organizmu, wyższą efektywność jego działania oraz wzmacnia mechanizmy układu odpornościowego.

Ćwiczenia regularnego,wydłużonego oddechu i synchronizowanie go z pulsem, wpływają również na zmienność zatokowego rytmu serca, który jest rytmem prawidłowym, ulegającym niewielkim wahaniom, związanymi z rytmem oddychania.

Poprzez trening oddechowy przywraca się zaburzony rytm serca, który jest często objawem chorób układu krążenia, ale może też występować u ludzi zdrowych .

Odczuwalne przez człowieka zaburzenie rytmu serca zawsze łączy się z niepokojem, nierównym, silnym, zbyt szybkim lub zbyt zwolnionym biciem serca, zasłabnięciami, zawrotami głowy, dusznościami, a nawet utratą przytomności.
Ćwiczenia świadomego wpływania i regulowania napięcia mięśniowego, zapobiegają natomiast napięciowym bólom głowy i mięśni, które wywołane są najczęściej dużym poziomem stresu, nadmiernymi emocjami lub przemęczeniem.

Poprzez trening mięśniowy poprawia się praca serca, krążenie krwi, które zaopatruje cały organizm w tlen i składniki odżywcze.

Umiejętność utrzymania kontroli nad swoim ciałem i eliminowanie napięcia mięśniowego, wpływa również na dobre samopoczucie i redukcję stanów lękowych treningi wpływają na autoregulację układu nerwowego, zwiększenie wydolności krążeniowo-oddechowej ,mięśniowej i lepszą kondycję psychiczno-emocjonalną.

Przyczyniają się do:

zmniejszenia napięcia układu mięśniowo-stawowego,
lepszego dotlenienia i dożywienia organizmu,
wzrostu sił witalnych i odporności,
lepszej organizacji snu,
zmniejszenia stanów lękowych,
ograniczenia przyjmowania środków przeciwbólowych,
zwiększenie poczucie własnej wartości,
wzrostu motywacji,

Trening oddechowo-mięśniowy zalecany jest:
osobom zdrowym, bez względu na wiek i rodzaj wykonywanej pracy - w celu utrzymania dobrej kondycji psychiczno-fizycznej, równowagi emocjonalnej oraz wydolności i odporności organizmu;
osobom z dysfunkcjami zdrowotnymi - związanymi z chorobami kardiologicznymi, oddechowymi, zaburzeniami mowy oraz chorobami psychosomatycznymi;

Terapia przynosi rewelacyjne wyniki między innymi w:
samoistnym nadciśnieniu tętniczym, które w 90 % przypadków ma pewne uwarunkowania psychologiczne, związane ze zwiększoną aktywnością układu nerwowego;
niedokrwiennej chorobie serca, z która wiąże się wiele stanów lękowych:
rehabilitacji kardiologicznej np. po zabiegach operacyjnych, których skutkiem mogą być dysfunkcje mózgowe i częściowy deficyt układu nerwowego objawiający się pogorszeniem uwagi i rozproszeniem koncentracji;
w nerwicach lękowych i depresji;
atakach duszności, podczas których Pacjent wpadając w panikę jeszcze bardziej skraca oddech, co powoduje nasilenie objawów i zjawiska hiperwentylacji mogące doprowadzić do uduszenia się;
zaburzeniach mowy np. jąkanie, afazja;

BioFeedback - koszyk świadczeń diagnostyczno – terapeutycznych.

Skuteczna terapia BioFeedback powinna obejmować poniższy zakres usług:

Spotkanie z koordynatorem medycznym (celem jest zapoznanie pacjenta z podstawową wiedzą dotyczącą terapii EEG Biofeedback, przedstawienie możliwości i zakresu pomocy, ustalenie oczekiwań oraz odpowiedź na ewentualne pytania),
Konsultacja neurologiczna (polega na ocenie stanu neurologicznego pacjenta. Neurolog na tej podstawie wydaję opinię, która stanowi podstawę bezpiecznej terapii. W razie konieczności lekarz zleca wykonanie dodatkowo badania EEG)
Konsultacja psychologiczna (celem jest psychologiczna ocena problemu oraz odpowiednie ukierunkowanie terapii. Uwzględniona zostaje kluczowa w przebiegu terapii psychiczna sfera człowieka)
Konsultacja psychiatryczna (wywiad psychiatryczny ukierunkowany na postawienie diagnozy i ewentualne leczenie farmakologiczne. Lekarz orzeka o braku przeciwwskazań do neuroterapii)
Badanie QEEG (Mapa mózgu, która obrazuje ilościowo wzorzec EEG. Jest punktem wyjścia według którego rozpisuje się protokół treningowy)
Analiza badania QEEG (Pacjent otrzymuje oryginał w formie tekstowej. Opis QEEG daje możliwość wstępnej orientacji co do wyników w odniesieniu do norm populacyjnych)
Badania kontrolne (stały monitoring terapii- np.: na przestrzeni 12 treningów niezbędne jest wykonanie 3 badań /2x QEEG oraz 1x mini QEEG)
Opieka specjalisty neurofizjologa (nad prawidłowością przebiegu terapii czuwa doktor neurofizjologii klinicznej. Od początku terapii towarzyszy Pacjentowi poprzez przekazywanie sugestii, analiz i interpretacji osobie prowadzącej treningi)
Konsylium terapeutyczne z udziałem Pacjenta. Jest to wspólna analiza zmian, które zaszły w terapii i ustalenie dalszego planu postępowania.
Wypis z przebiegu terapii (podsumowanie i analiza efektywności postępów neuroterapii)