EEG
Badanie EEG - jest to nieinwazyjna metoda diagnostyczna, służąca do badania bioelektrycznej czynności mózgu za pomocą elektroencefalografu.
Badanie to polega na rejestracji zmian potencjału elektrycznego na powierzchni skóry głowy, pochodzące od aktywności neuronów kory mózgowej.
Po odpowiednim ich wzmocnieniu tworzą z nich zapis - elektroencefalogram.
Badanie EEG ma, również istotne znaczenie w terapii BioFeedback, gdyż Pacjenci z zaburzeniami neurologicznymi wymagają odpowiednio dobranej i przygotowanej metody i formy pracy treningowej.
W przypadku leczenia farmakologicznego i jednocześnie trwającej terapii BioFeedback, poprzez badania kontrolne, umożliwiają odpowiedni dobór i zmniejszanie dawek przyjmowanych leków.
Opis badania EEG
Badanie EEG, wykonywane przy pomocy komputera, prowadzi technik EEG lub lekarza, opisu badania dokonuje lekarz (zobacz szczegóły opisu i wizualizacje).
Badanie wykonywane jest w pozycji leżącej lub siedzącej. Na głowie umieszcza się 19 elektrod (8 na każdą półkulę, trzy w linii pośrodkowej) należących do systemu 10-20, zalecanego przez Międzynarodową Federację Neurofizjologii Klinicznej IFCN
19 - elektrod oznaczonych jest w następujący sposób:
W trakcie badania EEG stosowane są metody wpływające na aktywność elektryczną mózgu:
Badanie trwa kilkadziesiąt minut. Uproszczone aparaty EEG wykorzystywane są w treningu umysłu - BioFeedback.
Przygotowanie do badania EEG
Dr n. przyr. Grażyna Rusek
W przypadkach podejrzenia padaczki, i prawidłowego zapisu EEG w czuwaniu, zaleca się wykonanie badania EEG we śnie.
Nie stosować leków w celu wywołania snu.
Wykonanie badania EEG we śnie umożliwi deprywacja snu nocnego.
U młodszych dzieci badanie EEG wykonujemy po tzw. stopniowanej deprywacji snu.
U dorosłych i starszych dzieci badanie EEG wykonujemy po nieprzespanej nocy.
Postępujemy wg schematu:
Badany nie może zasnąć nawet na moment np. w samochodzie w drodze do pracowni EEG!!! Pacjent przed badaniem w śnie musi być "w czuwaniu". Nie może nawet się zdrzemnąć - badanie byłoby zakłócone i musiałoby być powtórzone!
Sen skracamy kładąc dziecko spać później niż zwykle i, wcześniej je wybudzając. Okresu pozbawienia snu nie powinno się przedłużać, bo po długo trwającej deprywacji snu pojawia się prawie natychmiast sen głęboki (NREM 3 lub 4) z prawie całkowitym pominięciem snu z wrzecionami, najbardziej cennego diagnostycznie. Badanie EEG powinno trwać ok. 60-90 minut najpierw w czuwaniu, następnie we śnie, zawsze z wybudzeniem i co najmniej, kilkuminutową rejestracją po wybudzeniu, u dzieci starszych, z wykonaniem po wybudzeniu FS i HW.
Małe dzieci zapisywać na badanie EEG, w godzinach ich snu dziennego, najlepiej po posiłku, co gwarantuje naturalny sen spontaniczny. Noworodki i niemowlęta, lekko przegłodzone, najlepiej nakarmić w pracowni EEG, przed badaniem, po założeniu elektrod.
Dorosłych i starsze dzieci, którzy przed badaniem nie śpią całą noc, zapisywać na możliwie najwcześniejszą godzinę. Najłatwiej usną ok. 6 rano, co wynika z dobowego rytmu naszej naturalnej aktywności, im dłużej od godziny 6 rano, tym trudniej będzie im zasnąć. W wyborze właściwej godziny badania może pomóc informacja, że wzrost i spadek aktywności u każdego, występuje rytmicznie, co 1,5 godziny, w ciągu całej doby. U osób pozbawionych snu przez całą noc, najbardziej obniżona aktywność wystąpi ok. 6 rano, drugi duży spadek aktywności (niezależnie od rytmów 1,5 godzinnych) wystąpi dwukrotnie między godziną15.00 a 18.00.
Rodzaje aktywności mózgowych
W ciągu jednej sekundy zapisu EEG W warunkach fizjologicznych powstają fale mózgowe o częstotliwości w zakresie 1 - 100 Hz oraz amplitudzie 5 - kilkaset µV. W przypadku jakiejkolwiek patologii przepływ fal będzie opóźniony lub przyspieszony, zwiększy lub zmniejszy się ich amplituda oraz zmieni się, ich kształt lub konfiguracja.
Fale delta
Fale delta (δ) mają częstotliwość 0- 4 Hz. Występują w stanie najgłębszego snu. Gdy mózg pracuje na tej częstotliwości, człowiekowi nic się nie śni, ale jego organizm głęboko się regeneruje. Do krwi uwalniany jest hormon wzrostu.
Fale teta
Fale teta (θ) mają częstotliwość od 4 Hz do 7 Hz. Aktywność teta może być zaobserwowana podczas stanów hipnotycznych takich jak trans, hipnoza, lekki sen, ale również podczas intensywnego marzenia ,czy intensywnych emocji. Bądź medytacji. Są bramą do podświadomości. Związane są z 1 i 2 stadium snu NREM. Rytm teta występuje przez większą część snu, w tym czasie następuje przyswajanie i utrwalanie uczonych treści. Fale teta odpowiadają za kojarzenie i pamięć, zaburzenia równowagi. W stanie tym występuje wzmocnienie systemu immunologicznego. W tej częstotliwości zanika logiczne myślenie, czego przykładem jest myślenie w czasie marzeń sennych.
Fale alfa
Fale alfa (α) mają częstotliwość od 8 Hz do 13 Hz. Ich amplituda wynosi około 30-100 µV. Fale alfa są dobrze widoczne przy braku bodźców wzrokowych. Pojawiają się tuż przed zaśnięciem lub zaraz po przebudzeniu. Występują podczas pozytywnego myślenia, planowania, marzeń łącząc się z uwolnieniem od stresu i ogólnym wyciszeniem organizmu. Ich stłumienie następuje podczas percepcji wzrokowej. Zanikają natomiast podczas wysiłku umysłowego. Rytm alfa wprowadza w stan relaksu, odprężenia, twórczych inspiracji, daje możliwość lepszego skoncentrowania się i szybszego przyswojenia wiedzy. Wykorzystywany jest w technikach szybkiego uczenia się.
Fale beta
Fale beta (β) mają częstotliwość od 12 Hz do około 28 Hz, mają amplitudę poniżej 30 µV. Fale te dzielimy na:
Fale gamma
Powyżej 40 Hz, do 80-100 Hz. Rytm gamma towarzyszy działaniu i funkcjom motorycznym. Ośrodki mózgowe biorące udział w wyobrażaniu ruchu komunikują się ze sobą na częstości 40 Hz w określonej kolejności, a następnie, pojawia się aktywność gamma w ośrodku mózgowym zawiadującym wykonaniem ruchu.
Badanie to polega na rejestracji zmian potencjału elektrycznego na powierzchni skóry głowy, pochodzące od aktywności neuronów kory mózgowej.
Po odpowiednim ich wzmocnieniu tworzą z nich zapis - elektroencefalogram.
- Opis jego zależny głównie od wiedzy i doświadczenia osoby opisującej-specjalisty w zakresie elektroencefalografii. Ocenia on pracę mózgu i określa czy mieści się ona w granicach normy, czy też nie. Czyni to za pomocą podstawowych narzędzi (pomiar amplitudy i częstotliwości wykresu fal mózgowych) oraz na bazie doświadczenia.
- Badanie EEG ułatwia różnicowanie schorzeń czynnościowych i organicznych mózgu, oraz pozwala umiejscowić proces chorobowy w określonej jego okolicy. Szczególne znaczenie ma w badaniu Pacjentów z napadami padaczkowymi, w przebiegu zapalenia mózgu, po urazie czaszkowym oraz dla różnicowania śpiączek.
- Badanie to jest metodą pomocną w ocenie stanu Pacjentów z guzami mózgu i naczyniopochodnym uszkodzeniem mózgu (po udarach mózgowych).
Badanie EEG ma, również istotne znaczenie w terapii BioFeedback, gdyż Pacjenci z zaburzeniami neurologicznymi wymagają odpowiednio dobranej i przygotowanej metody i formy pracy treningowej.
W przypadku leczenia farmakologicznego i jednocześnie trwającej terapii BioFeedback, poprzez badania kontrolne, umożliwiają odpowiedni dobór i zmniejszanie dawek przyjmowanych leków.
Opis badania EEG
Badanie EEG, wykonywane przy pomocy komputera, prowadzi technik EEG lub lekarza, opisu badania dokonuje lekarz (zobacz szczegóły opisu i wizualizacje).
Badanie wykonywane jest w pozycji leżącej lub siedzącej. Na głowie umieszcza się 19 elektrod (8 na każdą półkulę, trzy w linii pośrodkowej) należących do systemu 10-20, zalecanego przez Międzynarodową Federację Neurofizjologii Klinicznej IFCN
19 - elektrod oznaczonych jest w następujący sposób:
- siedem elektrod nad korą płatów czołowych: Fp1, Fp2, F3, F4, F7, F8, Fz
- trzy elektrody na granicy płatów ciemieniowych i czołowych: C3, C4, Cz
- trzy elektrody nad płatami ciemieniowymi: P3, P4, Pz
- cztery elektrody nad płatami skroniowymi: T3, T4, T5, T6
- dwie elektrody nad płatami potylicznymi: O1, O2
- oraz dwie elektrody referencyjne przymocowane do płatka ucha A1, A2
W trakcie badania EEG stosowane są metody wpływające na aktywność elektryczną mózgu:
- próba otwierania i zamykania oczu,
- 3 - 4 minutowa hiperwentylacja (30-40 głębokich oddechów na minutę),
- fotostymulacja - działanie błysków świetlnych o różnej częstotliwości (w tym czasie pacjent ma zamknięte oczy),
Badanie trwa kilkadziesiąt minut. Uproszczone aparaty EEG wykorzystywane są w treningu umysłu - BioFeedback.
Przygotowanie do badania EEG
- Przed badaniem EEG nie ma bezwzględnej konieczności wykonania innych badań.
- Na badanie Pacjent powinien przyjść wypoczęty i wyspany.
- Przed badaniem należy zjeść lekki posiłek, aby nie występowały spadki poziomu cukru we krwi.
- U dzieci niewspółpracujących z osobą wykonującą badanie (w wieku 3-5 lat, z upośledzeniem, z nadpobudliwością) EEG wykonuje się w śnie. (Noworodki i niemowlęta powinny być nakarmione dopiero w pracowni, po nałożeniu na głowę czepka. Dziecko po zjedzeniu zwykle zasypia, a zapis senności jest potrzeby do oceny).
- W ciągu 24 godzin przed badaniem nie należy przyjmować leków pobudzających lub hamujących ośrodkowy układ nerwowy, oraz spożywać napojów alkoholowych i zawierających kofeinę.
- Przed badaniem należy umyć włosy. Nie wolno stosować lakierów do włosów, żeli i kremów do układania fryzury.
- Przed badaniem technik będzie zadawał ważne dla jego przebiegu pytania , na które, należy odpowiedzieć wyczerpująco.
- Nigdy nie należy odstawiać leków zapisanych przez lekarza przed badaniem EEG!
Dr n. przyr. Grażyna Rusek
W przypadkach podejrzenia padaczki, i prawidłowego zapisu EEG w czuwaniu, zaleca się wykonanie badania EEG we śnie.
Nie stosować leków w celu wywołania snu.
Wykonanie badania EEG we śnie umożliwi deprywacja snu nocnego.
U młodszych dzieci badanie EEG wykonujemy po tzw. stopniowanej deprywacji snu.
U dorosłych i starszych dzieci badanie EEG wykonujemy po nieprzespanej nocy.
Postępujemy wg schematu:
- Dorośli i dzieci powyżej 12 lat nie śpią całą noc.
- Dzieci w wieku 8-12 lat śpią 4 godziny.
- Dzieci poniżej 8 lat śpią 6 godzin.
Badany nie może zasnąć nawet na moment np. w samochodzie w drodze do pracowni EEG!!! Pacjent przed badaniem w śnie musi być "w czuwaniu". Nie może nawet się zdrzemnąć - badanie byłoby zakłócone i musiałoby być powtórzone!
Sen skracamy kładąc dziecko spać później niż zwykle i, wcześniej je wybudzając. Okresu pozbawienia snu nie powinno się przedłużać, bo po długo trwającej deprywacji snu pojawia się prawie natychmiast sen głęboki (NREM 3 lub 4) z prawie całkowitym pominięciem snu z wrzecionami, najbardziej cennego diagnostycznie. Badanie EEG powinno trwać ok. 60-90 minut najpierw w czuwaniu, następnie we śnie, zawsze z wybudzeniem i co najmniej, kilkuminutową rejestracją po wybudzeniu, u dzieci starszych, z wykonaniem po wybudzeniu FS i HW.
Małe dzieci zapisywać na badanie EEG, w godzinach ich snu dziennego, najlepiej po posiłku, co gwarantuje naturalny sen spontaniczny. Noworodki i niemowlęta, lekko przegłodzone, najlepiej nakarmić w pracowni EEG, przed badaniem, po założeniu elektrod.
Dorosłych i starsze dzieci, którzy przed badaniem nie śpią całą noc, zapisywać na możliwie najwcześniejszą godzinę. Najłatwiej usną ok. 6 rano, co wynika z dobowego rytmu naszej naturalnej aktywności, im dłużej od godziny 6 rano, tym trudniej będzie im zasnąć. W wyborze właściwej godziny badania może pomóc informacja, że wzrost i spadek aktywności u każdego, występuje rytmicznie, co 1,5 godziny, w ciągu całej doby. U osób pozbawionych snu przez całą noc, najbardziej obniżona aktywność wystąpi ok. 6 rano, drugi duży spadek aktywności (niezależnie od rytmów 1,5 godzinnych) wystąpi dwukrotnie między godziną15.00 a 18.00.
Rodzaje aktywności mózgowych
W ciągu jednej sekundy zapisu EEG W warunkach fizjologicznych powstają fale mózgowe o częstotliwości w zakresie 1 - 100 Hz oraz amplitudzie 5 - kilkaset µV. W przypadku jakiejkolwiek patologii przepływ fal będzie opóźniony lub przyspieszony, zwiększy lub zmniejszy się ich amplituda oraz zmieni się, ich kształt lub konfiguracja.
Fale delta
Fale delta (δ) mają częstotliwość 0- 4 Hz. Występują w stanie najgłębszego snu. Gdy mózg pracuje na tej częstotliwości, człowiekowi nic się nie śni, ale jego organizm głęboko się regeneruje. Do krwi uwalniany jest hormon wzrostu.
Fale teta
Fale teta (θ) mają częstotliwość od 4 Hz do 7 Hz. Aktywność teta może być zaobserwowana podczas stanów hipnotycznych takich jak trans, hipnoza, lekki sen, ale również podczas intensywnego marzenia ,czy intensywnych emocji. Bądź medytacji. Są bramą do podświadomości. Związane są z 1 i 2 stadium snu NREM. Rytm teta występuje przez większą część snu, w tym czasie następuje przyswajanie i utrwalanie uczonych treści. Fale teta odpowiadają za kojarzenie i pamięć, zaburzenia równowagi. W stanie tym występuje wzmocnienie systemu immunologicznego. W tej częstotliwości zanika logiczne myślenie, czego przykładem jest myślenie w czasie marzeń sennych.
Fale alfa
Fale alfa (α) mają częstotliwość od 8 Hz do 13 Hz. Ich amplituda wynosi około 30-100 µV. Fale alfa są dobrze widoczne przy braku bodźców wzrokowych. Pojawiają się tuż przed zaśnięciem lub zaraz po przebudzeniu. Występują podczas pozytywnego myślenia, planowania, marzeń łącząc się z uwolnieniem od stresu i ogólnym wyciszeniem organizmu. Ich stłumienie następuje podczas percepcji wzrokowej. Zanikają natomiast podczas wysiłku umysłowego. Rytm alfa wprowadza w stan relaksu, odprężenia, twórczych inspiracji, daje możliwość lepszego skoncentrowania się i szybszego przyswojenia wiedzy. Wykorzystywany jest w technikach szybkiego uczenia się.
Fale beta
Fale beta (β) mają częstotliwość od 12 Hz do około 28 Hz, mają amplitudę poniżej 30 µV. Fale te dzielimy na:
- SMR 12-15HZ- powiązane z odprężeniem i relaksem
- BETA 1 15-18Hz- odpowiadają za aktywność podczas myślenia
- BETA 2 18-35Hz- występują przy silnych stanach emocjonalnych, stresie, zdenerwowaniu, napięciu, gniewie.
Fale gamma
Powyżej 40 Hz, do 80-100 Hz. Rytm gamma towarzyszy działaniu i funkcjom motorycznym. Ośrodki mózgowe biorące udział w wyobrażaniu ruchu komunikują się ze sobą na częstości 40 Hz w określonej kolejności, a następnie, pojawia się aktywność gamma w ośrodku mózgowym zawiadującym wykonaniem ruchu.