Psychoterapia
Psychoterapia Słowo „psychoterapia” pochodzi od greckich „psyche” – dusza i „therapein” – leczyć.
Jest to więc proces leczenia duszy, polegający na rozmowie, która prowadzi do zmian w życiu cierpiącego człowieka.
Psychoterapeuta to osoba życzliwa, przygotowana do prowadzenia takich rozmów, która stara się pomóc Klientowi czy Pacjentowi w spojrzeniu na jego problemy z nieco innej perspektywy.
Prowadzi rozmowę terapeutyczną tak, aby ułatwić nazwanie, uporządkowanie i zrozumienie problemów. Terapeuta i jego Klient czy Pacjent zawierają przymierze, aby wspólnie dążyć do rozwoju osobowości Klienta/ Pacjenta oraz jego świadomości siebie i własnych trudności, a także do usunięcia objawów chorobowych i osiągnięcia zdrowia psychicznego.
Istnieje wiele szkół psychoterapii, kładących nacisk na nieco inne aspekty i posługujących się różnymi metodami. Są to między innymi: psychoterapia psychodynamiczna psychoterapia poznawczo-behawioralna psychoterapia systemowa psychoterapia integracyjna.
Terapia poznawczo – behawioralna
Terapia poznawczo – behawioralna (w skrócie CBT ang. Cognitive Behavioral Therapy) może pomóc zmienić sposób myślenia („poznanie”) i zachowania („behawioryzm”), co przyczynia się do poprawy samopoczucia i redukcji innych niepożądanych objawów (np. somatycznych). Jej trzon stanowi skupienie się na: myślach, emocjach, zachowaniu i objawach pochodzących z ciała, które pojawiają się w konkretnej – problemowej sytuacji.
Celem terapii poznawczo - behawioralnej jest zmiana niekorzystnych, nieprzystosowawczych czy po prostu związanych z nieprzyjemnymi emocjami zachowań i sposobów funkcjonowania w taki sposób, aby przynosiły one Klientowi jak najwięcej satysfakcji. Cała uwaga skupia się na problemach „tu i teraz”. Mniejsze znaczenie w tym nurcie terapii przywiązuje się do doświadczeń z przeszłości, choć są one istotne dla znalezienia przyczyn obecnego złego funkcjonowania lub samopoczucia. Jest metodą opartą na współpracy między Klientem a terapeutą, który wyjaśnia, motywuje, wspiera oraz dostarcza konkretnych narzędzi i umiejętności.
Istotnym elementem tej współpracy są tzw. prace domowe, dzięki którym można wypróbować zmiany w codziennym życiu w sytuacjach wywołujących negatywne emocje i zachowania. Terapia ta okazuje się skuteczna w leczeniu takich problemów, jak:
-
nerwica,
-
depresja,
-
lęk napadowy,
-
agorafobia i inne fobie
-
fobie społeczne,
-
bulimia,
-
zaburzenia obsesyjno - kompulsyjne (natręctwa nerwicowe),
-
zespół stresu pourazowego,
-
schizofrenia
Rozkładając przytłaczające osobę problemy na części składowe, terapeuta pomaga je zrozumieć i rozwiązać.
Sesje terapeutyczne mogą się odbywać indywidualnie lub w grupach. Można również korzystać z podręczników samopomocy lub programów komputerowych.
Czas trwania i liczba spotkań są ustalane indywidualnie. Spotkania terapeutyczne powinny odbywać się raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie.
Spotkanie trwa 50 minut.
Początkowe sesje skupiają się na zbadaniu historii osoby, w celu dokonania oceny, jaki wpływ na obecne problemy ma przeszłość Klienta. Jest to także okazja do sprawdzenia czy tego rodzaju terapia jest wskazana dla danej osoby i, czy Klientowi odpowiada taka metoda terapii.
Sesje są ustrukturyzowane i na początku każdej z nich jest ustalany jej plan i tematyka.
Terapia CBT jest jedną z najskuteczniejszych metod w leczeniu wielu zaburzeń, a jej skuteczność jest potwierdzona szeregiem badań naukowych.
Badania wskazują, że w wielu formach depresji, terapia CBT jest tak skuteczna jak środki przeciwdepresyjne, a w leczeniu zaburzeń lękowych jej skuteczność jest nawet nieco większa. W przypadku ciężkiej depresji terapię CBT należy wspomóc środkami przeciwdepresyjnymi. W stanie ciężkiego przygnębienia Klientowi może być trudno zmienić sposób myślenia, dopóki środki przeciwdepresyjne nie wpłyną na poprawę samopoczucia. W długofalowym leczeniu stanów lękowych nie należy stosować środków uspokajających. Lepszym rozwiązaniem w takich przypadkach jest terapia CBT. Problemy związane z terapią CBT - Będąc w stanie silnych negatywnych emocji, osoba często nie może się skoncentrować i trudno jej początkowo pojąć, na czym polega terapia CBT (czy też jakakolwiek inna). Może to wywołać przytłaczające wręcz emocje lub zniechęcenie. Dobry terapeuta dostosuje tempo terapii do postępów Klienta w wykonywaniu zadań. Samo opowiadanie o uczuciach depresji, lęku, wstydu lub złości często przychodzi z trudem. Ryzyko nawrotu depresji lub stanów lękowych zawsze istnieje. Jeśli objawy powrócą, umiejętności nabyte podczas terapii CBT pomogą Klientowi zachować nad nimi kontrolę. Dlatego też należy ćwiczyć te umiejętności nawet wtedy, gdy Klient czuje się lepiej. Wyniki niektórych badań naukowych dowodzą, iż terapia CBT jest bardziej skuteczna w zapobieganiu nawrotów depresji, niż środki przeciwdepresyjne.
W niektórych przypadkach zaleca się dodatkowe sesje, aby „odświeżyć” nabyte uprzednio umiejętności. Terapia CBT pomaga zachować kontrolę nad niepożądanymi objawami bez żadnych skutków negatywnych.
Przygotowano w oparciu o materiały The Royal College of Psychiatrists
Systemowa Terapia Rodzin
Systemowa Terapia Rodzin jest to podejście w psychoterapii, które główny nacisk kładzie na relacje i komunikację pomiędzy poszczególnymi członkami rodziny.
Zakłada się, że rodzina to swojego rodzaju samoregulujący się system, gdzie zachowania poszczególnych osób są reakcją na zachowania innych osób (przyczynowość cyrkularna). Nie szuka się przyczyn kłopotu w konkretnej osobie (identyfikowanym pacjencie), ale przygląda się temu, jak wszyscy członkowie rodziny, wpływając na siebie nawzajem, radzą sobie w sytuacji problemowej. Zwraca się tu szczególną uwagę na role pełnione przez poszczególnych członków rodziny, strukturę rodziny, granice, sposób wchodzenia w relacje oraz charakterystyczne dla danej rodziny przekazy przejęte od starszych pokoleń. Podczas terapii terapeuta wraz z rodziną stara się przyjrzeć i zrozumieć ukryte wzorce zachowań, prawa i zasady panujące w rodzinie, tzw. grę rodzinną czy taniec rodzinny.
Poprzez zmianę reguł, system jest w stanie zrezygnować z trudnych i niechcianych zachowań, a w ich miejsce wypracować nowe. Sesja terapeutyczna rodziny (rodzice z dziećmi) trwa około 90 minut i bierze w niej udział jeden bądź dwóch terapeutów, którzy wspólnie starają się zrozumieć perspektywę wszystkich członków rodziny.
Spotkania odbywają się raz na dwa tygodnie.
Terapia
par Terapia par jest oferta skierowaną do małżeństw oraz par pozostających w związku nieformalnym zarówno heteroseksualnym jak i homoseksualnym.
Spotkania terapeutyczne trwają 1,5 h i odbywają się raz na 2 tygodnie. Na spotkania terapeutyczne zapraszamy pary, które;
· doświadczają kłopotów związanych z komunikacją w związku
· przeżywają powracające, niezrozumiałe trudności lub niepowodzenia
· przeżywają kryzys
· nie radzą sobie bagażem doświadczeń, który ma wpływ na ich relację
· stoją w obliczu życiowych zmian, nowych sytuacji
· nie doświadczają satysfakcji w związku
· chcą świadomie tworzyć i budować swój związek
Terapia rodzinna
Terapia rodzinna jest cyklem spotkań, w którym uczestniczy zazwyczaj cała rodzina. W sesjach terapeutycznych może brać udział każdy członek rodziny, bądź bliska osoba, która w istotny sposób wpływa na sytuację powodującą kłopot i trudności w sytuacji rodzinnej. Podczas spotkań terapeuta towarzyszy rodzinie w procesie wzajemnej komunikacji. W sposób obiektywny i neutralny, nie osądzając i nie biorąc żadnej ze stron, terapeuta pomaga rozwiązać problem z jakim przychodzi rodzina poprzez zrozumienie jego natury oraz źródła. Spotkania terapeutyczne trwają 1,5 h, odbywają się raz na 2-3 tygodnie.
Cykl spotkań poprzedza 1-2 konsultacje podczas, których ustalona zostaje ewentualna potrzeba terapii oraz szczegóły dotyczące jej celowości. Na konsultacje i spotkania terapeutyczne zapraszamy rodziny gdy:
· doświadczają kryzysu związanego ze stanem emocjonalnym, psychicznym jednego z członków rodziny i zauważają, że fakt ten ma wpływ na pozostałe osoby i atmosferę w rodzinie
· doświadczają trudności związanych z komunikacją i rozmową (kłopoty w wyrażaniu i informowaniu o swoich potrzebach, niemożność podjęcia wspólnej decyzji, brak porozumienia)
· czują brak satysfakcji ze sposobu w jaki funkcjonują jako rodzina i chcą to zmienić
· przeżywają kryzys związany z zachodzącymi zmianami dotyczącymi całej rodziny, bądź poszczególnych jej członków
· stoją w obliczu sytuacji związanej z przewlekłą chorobą kogoś z rodziny
· rodzice/opiekunowie borykają się z kłopotami wychowawczymi
· rodzice/opiekunowie, których dziecko cierpi z powodu kłopotów związanych z zaburzeniami odżywiania (np. anoreksja, bulimia)
· rodzice/opiekunowie doświadczają niesatysfakcjonującej relacji z dzieckiem, a chcą to zmienić
Psychoterapia psychodynamiczna
Psychoterapia psychodynamiczna wywodzi się z psychoanalizy zapoczątkowanej przez doktora Zygmunta Freuda w Wiedniu pod koniec XIX wieku.
Podejście to zakłada istnienie nieświadomych sił psychicznych, które ścierając się ze sobą, powodują u ludzi określone uczucia i zachowania. Siły te nie są dostępne świadomym rozważaniom i analizie, ponieważ ich odkrycie często zagraża temu, jak o sobie myślimy i mogłoby zburzyć nasz utrwalony obraz siebie.
Podstawowym zadaniem terapeuty i Pacjenta jest tu uzyskanie „wglądu” czyli niezagrażające zrozumienie nieświadomych motywów i mechanizmów swoich działań i dążeń. Ważna jest tu także relacja powstająca pomiędzy Pacjentem a terapeutą. Powinna być ona uczciwa, bezpieczna i niezagrożona odrzuceniem, co pozwala Pacjentowi na całkowitą szczerość i otwartość wobec niechcianych, „złych” części swojej osobowości.
Sesje odbywają się najczęściej raz w tygodniu (zawsze w tym samym dniu tygodnia, w tym samym gabinecie i o tej samej porze) i trwają 50 minut.
Jest to terapia długoterminowa, trwająca co najmniej kilka miesięcy, przy czym na początku nie określa się terminu zakończenia (zależy to od decyzji Pacjenta).
Analiza egzystencjalna
Analiza egzystencjalna jest formą psychoterapii zorientowaną na indywidualnej osobie klienta Terapia skupia się na pomocy i towarzyszeniu osobie w dochodzeniu to swobodnego (mentalnie, psychicznie) doświadczania swojego życia. Spotkania terapeutyczne mają na celu umożliwienie podejmowania wolnych od ograniczeń, autentycznych decyzji i odkrycie prawdziwie odpowiedzialnego sposobu radzenia sobie z własnym życiem oraz otaczającym nas światem. Jej celem jest pomoc w znalezieniu owego indywidualnego sposobu, który umożliwi osobie posiadanie wewnętrznej zgody na jej życie i sytuację egzystencjalną. Analiza egzystencjalna znajduje swoje zastosowanie w przypadku trudności i zaburzeń, u których źródła leżą problemy psychologiczne, psychospołeczne bądź też psychosomatyczne:
· lęk
· depresja
· zaburzenia osobowości
· poczucie braku sensu
Spotkania terapeutyczne odbywają się raz w tygodniu, trwają 50 min.
Logoterapia
Logoterapia metoda pracy z klientem (poradnictwo) zorientowane na kwestii i pytaniu o sens oraz znaczenie życia w myśl przekonania, że prowadzenie życia przepełnionego znaczeniem oznacza robienie tego co dana osoba odczuwa, rozpoznaje i przeżywa jako wartościowe.
Sesje odbywają się raz w tygodniu, trwają 50 minut.
Konsultacje psychoterapeutyczne
Konsultacja psychoterapeutyczna jest to spotkanie z psychoterapeutą, który zbiera od Klienta wywiad i na jego podstawie doradza odpowiednią formę terapii.
Konsultacja trwa najczęściej 60 minut, a podjęcie dalszej terapii nie jest tu obowiązkowe. W przypadku zgłoszenia do terapii rodziny wystarczy, że na wstępną konsultację zgłosi się jedna osoba. W przypadku terapii dla pary lub małżeństwa konieczna jest obecność obu osób.

